ମାଘମାସ ଅମାବାସ୍ୟାରେ, ତ୍ରିବେଣୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏଏହାର

Rasmita Kumari Behera January 20, 2023

ମାଘମାସ ଅମାବାସ୍ୟାରେ, ତ୍ରିବେଣୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏ

ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ମାଘ ମାସରେ ସେହିପରି କେତେକ ପୁଣ୍ୟତିଥି ରହିଛି। ସେ ମଧ୍ୟରୁ ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଅନ୍ୟତମ। ମାଘ ମାସଟି ଆପାତତଃ ସ୍ନାନ, ଜପ ଓ ଧ୍ୟାନ ଆଦିର ମାସ। ତ୍ରିବେଣୀ ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ସରସ୍ୱତୀର ମିଳନ ସ୍ଥଳକୁ ତ୍ରିବେଣୀ କୁହାଯାଏ। ମାଘ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ତ୍ରିବେଣୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏଣୁ ଏହି ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା କୁହାଯାଏ।
ମାଘ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟା ବା ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟା କହାଯାଏ । ଏହି ଦିନ କୁମ୍ଭ ମେଳାର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବୁଡ଼ ପକାଇବାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଅନେକ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିଦିନ ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ ପୂର୍ବକ ମୌନବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଆମ ମନ ଓ ଭାବର ଦେବତା ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯା’ନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ରହନ୍ତି । ତେଣୁ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏହିଦିନ ନେଇପାରେ ନାହିଁ ।
ତା'ଛଡ଼ା ବର୍ଷକରେ ଥରେ ମକର ରାଶିକୁ ଗମନ କରନ୍ତି ରବି ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ । ଶନି ହେଉଛନ୍ତି ମକରର ସ୍ୱାମୀ ବା ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧୀ । ମକରରେ ରବିଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନଦ୍ୱାରା ମକର ଓ ଶନିଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧିପାଏ । ଫଳରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆମର ମନ ଓ ଭାବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଆମର ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଶକ୍ତି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ । ତେଣୁ ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଅଧିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ନକରି ମୌନବ୍ରତ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଭଲ ।
ମାଘସ୍ନାନଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳରେ ବୁଡ଼, ଉପବାସ ପାଳନ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ।
ପିପଳ ବୃକ୍ଷକୁ ଏହିଦିନ ପ୍ରଦକ୍ଷଣ କରିବାର ମଧ୍ୟ ବିଧି ରହିଛି । ମକର ମାସସାରା ପ୍ରୟାଗର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ବା ‘କଳ୍ପବାସ’ କରି ମୌନି ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥାନ୍ତି ।
ମାସବ୍ୟାପୀ କେତେକ ସାଧୁସନ୍ଥ କେବଳ ଜଳପାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆଉ କେତେକ ଦିନକୁ ଥରେ ହବିଷ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
ଏକଥା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ସବୁ ଶାନ୍ତ, ନିରବ ଥିଲା । ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିହେଲା ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଏହି ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଓଁ ବା ବ୍ରହ୍ମନାଦ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦରେ ଅଛି ଶକ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଶକ୍ତି ହିଁ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱର ସ୍ଥିତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ ।
ମୌନୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମୌନ ରହିଲେ ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣ ସଂରକ୍ଷିର ହୋଇ ରହେ । ଏହା ଶକ୍ତି, ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ I

ପୂଜା ବିଧି

ତ୍ରିବେଣୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ହେଉଥିବା ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପରି, ଏହି ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କର ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ।
ଗ୍ରାମର କୌଣସି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ପୂଜାମଣ୍ଡପ କରାଯାଏ।
ଗୃହିଣୀମାନେ ଉପବାସ କରି ତୁଳସୀ, ବର ଓ ଅଶ୍ୱତ୍‌ଥ ଏହି ତିନି ବୃକ୍ଷକୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ରେଶମୀ ଡୋରରେ ବାନ୍ଧି ପୂଜା ମଣ୍ଡପରେ ବିଜେ କରାନ୍ତି।
ବୃକ୍ଷ ପାଖରେ ଶିବ-ପାର୍ବତୀ, ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ରଖାଯାଏ।
ପୂଜା ମଣ୍ଡପଟିକୁ ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ଚାଉଳବଟା ଚିତାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ସଜାଯାଏ।
ଅବନ୍ତୀରାଜ ଚନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜଙ୍କର କନ୍ୟା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ଓ ବଜ୍ରବାହୁଙ୍କର ବିବାହ, ଅଳ୍ପାୟୁଷ ବଜ୍ରବାହୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ପୁନଶ୍ଚ ତ୍ରିବେଣୀଙ୍କ ଦୟାରୁ ପ୍ରତି ତ୍ରିବେଣୀରେ ସେମାନଙ୍କର ମିଳନ ଆଦି ସଂପର୍କରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ବ୍ରତକଥା ପଢ଼ାଯାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ପୂଜା ମଣ୍ଡପରେ ତିନିବୃକ୍ଷଡାଳ ତଳେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଗୁଆ ଓ ବେଲ, ହଳଦୀ ଓ ସିନ୍ଦୂରରେ ବିଭୂଷିତ କରି ରଖାଯାଏ।
ପୂଜା ଶେଷରେ ଯିଏ ଯାହାର ଗୁଆ ଓ ବେଲ ନେଇ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଏହିପୂଜାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସାତପ୍ରକାରର ଫଳ ଓ ସାତପ୍ରକାରର ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।
ପୂଜା ସମାପ୍ତି ପରେ ବ୍ରତଚାରିଣୀମାନେ ଯାଇ ବରଗଛରେ ସୂତାବାନ୍ଧି, ତା’ର ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଏହାର କାରଣ ଭାବରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ସାବିତ୍ରୀ ଯେତେବେଳେ ଯମଙ୍କର ପଶ୍ଚାତ୍‌ଧାବନ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବଟବୃକ୍ଷ ସତ୍ୟବାନଙ୍କର ମୃତପିଣ୍ଡକୁ ଜଗି ରହିଥିଲା।
ଏହି ଦିନ ପୂଜା ସମାପ୍ତି ପରେ, ବ୍ରତଚାରିଣୀମାନେ ହଳଦୀ ପାଣିରେ ନିଜ ପତିଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇ, ପୂଜାର ଭୋଗ ତାଙ୍କୁ ଖୁଆଇ ନିଜେ ଖାଇବାର ବିଧି ରହିଛି।

Post a Comment

0 Comments