ସଫଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ କ'ଣ ଫଳ ମିଳେ।

ପୌଷ  ମାସରକୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀକୁ ‘ସଫଳା ଏକାଦଶୀ’ କୁହାଯାଏ । ଏହିଦିନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ‘ନାରାୟଣ’ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ନିୟମ ଏବଂ ରୀତିନୀତି କରିବା ଦ୍ୱାରା ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ। କଥିତ ଅଛି ଯେ ଏହି ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ, ସହସ୍ର ବର୍ଷର ତପ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

ଯେପରି ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷନାଗ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଦଶୀ ତିଥି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ମଧ୍ୟରେ ସଫଳା ଏକାଦଶୀ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। କାରଣ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବୋତ ଭାବରେ ସଫଳ ହୋଇଥାଏ। ଜୀବଦ୍ଦଶାରେ ଧନଧାନ୍ୟ ଭୋଗ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଦିନ ଉଜାଗର ଓ ଉପବାସ ରହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ରାତି ସାରା ଉଜାଗର ରହି ଦୀପ ଦାନ କରାଯାଏ। ପରଦିନ ପାରାୟଣ ପରେ କେବଳ ଫଳ ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। 

ଏହି ଏକାଦଶୀ ସଂପର୍କରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କଥାର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।

1. ଚମ୍ପାବତୀ ନଗରୀର ରାଜା, ରାଜର୍ଷି ମହିଷ୍ମତୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ଲୁମ୍ବକ ଦୁରାଚାରୀ ହେବାରୁ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରି ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ଫଳ, ମୂଳ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କର ମାଂସ ଖାଇ ଏକ ପୁରୁଣା ଅଶ୍ୱତ୍‌ଥ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ଥରେ ଶୀତଦିନରେ ପ୍ରବଳ ଶୀତ ଓ ଖାଦ୍ୟଭାବରୁ ସାରା ରାତି କାତର ହୋଇ ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ପାପକର୍ମ ନିମିତ୍ତ ଅନୁତାପ କରୁ କରୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନିଜର ପାପ ନିମିତ୍ତ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରି ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। 
2. ରାତି ଶେଷ ହେଲା ବେଳକୁ, ସେହିପରି ଜପ କରୁ କରୁ, ପ୍ରବଳ ଶୀତରେ ତାଙ୍କର ଚେତନା ଲୋପ ପାଇଗଲା। ଚେତନା ଫେରିବା ବେଳକୁ ଦ୍ୱିପ୍ରହର ହୋଇ ଯାଇଥିଲା। ଦୁର୍ବଳ ପାଦରେ ଉଠି, କିଛି ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରି, ସେ ସେହି ଫଳକୁ ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି ଭୋଜନ କଲେ। ସେଦିନଟି ଥିଲା ପୌଷ କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ। ତାଙ୍କର ଅଜାଣତରେ ଏହି ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା ଏବଂ ସେ ପବିତ୍ର ଜୀବନଯାପନ କଲେ। ରାଜା ତାହା ଜାଣି ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରାଇନେଲେ। ଲୁମ୍ବକ ରାଜା ହୋଇ, ରାଜସୁଖ ଭୋଗକରି, ବୈକୁଣ୍ଠପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ସଫଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ ବିଧି

୧. ସଫଳା ଏକାଦାଶୀରେ ସ୍ନାନ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ବାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ।
୨. ଏହା ପରେ, ଉପବାସର ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ ।
୩. ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
୪. ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧୂପ, ଦୀପ, ଫଳ ଏବଂ ପଞ୍ଚାମୃତ ଇତ୍ୟାଦି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ।
୫. ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ନଡ଼ିଆ, ବୁଟ, ବାଦାମ, ଗୁଆ, ଅଁଳା  ଏବଂ ଲବଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ଦିଅନ୍ତୁ।
୬. ପରଦିନ ଦ୍ଵାଦଶରେ ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ |
୭. ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ |

ସଫଳା ଏକାଦଶୀ ଦିନ କରନ୍ତୁ ଏହି କାମ

୧. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଦାନ କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |
୨. ଏକାଦଶୀ ଦିନ, ଯଦି ସମ୍ଭବ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍‌ |
୩. ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ, ଏକାଦାଶୀରେ କେଶର, କଦଳୀ କିମ୍ବା ହଳଦୀ ଦାନ         କରନ୍ତୁ ।
୪.ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ ପାଳନ କରି, ଧନ, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଶିଶୁ ସୁଖ ସହିତ ଇଚ୍ଛାକୃତ
   ଫଳ ପାଇବାର ସ୍ଵୀକୃତି ଅଛି ।
୫. କୁହାଯାଏ ଯେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ପାଳନ କରି ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ପରିତ୍ରାଣ ପାଆନ୍ତି ।

ଭୁଲରେ ବି ଏହିସବୁ କାମ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ

1. ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀରେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି।
2. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କଲେ ମଣିଷ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସରୀସୃପ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ବୋଲି         କୁହାଯାଏ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭୁଲରେ ବି ଅନ୍ନ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନାହିଁ।
3. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ସହ ଖାଇବା-ପିଇବା, ବ୍ୟବହାର ଓ ସାତ୍ୱିକତା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
4. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
5. ଏକାଦଶୀର ଲାଭ ପାଇବାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଏହିଦିନ କଠୋର ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ଏବଂ ଝଗଡ଼ାଝାଟିରୁ ଦୁରେଇ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
6. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।