ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଲକ୍ଷଣ

ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକତା ବଂଶାନୁକ୍ରମିକତା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ  | ଅନେକ ଥର ଜନ୍ମରୁ କିଛି ରୋଗ ହେତୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ରହିଥାଏ, ବେଳେବେଳେ ଆମେ ବାସ କରୁଥିବା ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ । ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଚାପ ଏବଂ ଚିନ୍ତା ଜନିତ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ | 

ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ଆମ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା । ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବୀଜାଣୁ (Bacteria), ଭୂତାଣୁ (Virus), କବକ (Fungus) ଏବଂ ପରଜୀବୀଙ୍କ (Parasite) ଠାରୁ ଆମ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା । ଏହି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଆମକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସଂକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ । 

ଅଧିକାଂଶ ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ଓ ଯୁବକଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଥର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ତାହା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ । ଏହି କାରଣରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ । ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ, ସେ ବାରମ୍ବାର ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।

ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢିବା ପାଇଁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୃଢ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ | ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିର ଗଠନ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା (white blood cell), ପ୍ରତିରକ୍ଷୀ (antibody), ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଯେପରିକି କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ଲସିକା ପର୍ବ (Lymph node) ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ । ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଚାପ, ଖରାପ ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଅନେକ ରୋଗ ଆମ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରତିରକ୍ଷାରେ ଅକ୍ଷମ ରୋଗୀ (Immunocompromised patient) କହିଥାଉ ।

ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହେବାର ଲକ୍ଷଣ

ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ମୌଳିକ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହେବେ । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଦୁର୍ବଳ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ ।

ସାଧାରଣ ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ

1. ଚର୍ମ ସଂକ୍ରମଣ (Skin infection)
2. ନିମୋନିଆ
3. ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍ (Meningitis)
4. ଶ୍ୱାସନୀଶୋଧ (ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ / Bronchitis)

ଦୁର୍ବଳ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଏହିପରି ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରାୟତ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ:

1. ସ୍ୱପ୍ରତିରକ୍ଷିତ ରୋଗ (autoimmune diseases)
2. ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରଦାହ ବା ଫୁଲା ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ (Inflammation in internal organs)
3. ରକ୍ତ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରୋଗ କିମ୍ବା ଅନିୟମିତତା ସମସ୍ୟା ଯେପରିକି ଏନିମିଆ
4. ହଜମ ଜନିତ ରୋଗ ଯେପରିକି – ଭୋକ ହ୍ରାସ, ଝାଡ଼ା, ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଇତ୍ୟାଦି
5. ନବଜାତ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ବିକାଶରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ସମସ୍ୟା